Giáo án Tin học lớp 9 năm học 2026-2027 - Bài 15. Bài toán tin học (Tích hợp năng lực số và AI)

Nội dung tài liệu: Giáo án Tin học lớp 9 năm học 2026-2027 - Bài 15. Bài toán tin học (Tích hợp năng lực số và AI)

1. Biên soạn: Lop9.edu.vn Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Đáp án và nội dung chốt Bước tính toán tiền lương có thể giao máy tính khi có mức lương, giờ làm và quy tắc rõ. Lập phiếu/lưu hồ sơ có thể được hỗ trợ, nhưng phải kiểm dữ liệu và quyền truy cập. Con người xác nhận dữ liệu, quy tắc, kết quả và quyết định duyệt. Hình 15.1 là quy trình tổng thể; bài học tập trung phần tính toán. Cách đánh giá: Kiểm câu 1: có khâu + điều kiện + trách nhiệm; cần bổ sung nếu chỉ nói 'máy tính làm hết'. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh 3. Hình thành kiến thức — Xác định đầu vào và đầu ra (12 phút) a) Mục tiêu: Phân biệt nhiệm vụ với dữ kiện; mô tả đầu vào, đầu ra gồm cả số và hình ảnh. b) Nội dung và học liệu: Phiếu 1 câu 2–3: bài toán lương, kiểm tra nguyên tố, tra cứu sự kiện, đổi ảnh màu sang xám và phân loại nhiệt độ. Mỗi HS điền cả năm dòng; nhóm thống nhất hai dòng được phân công giải thích. c) Sản phẩm: Bảng năm dòng ghi dữ liệu đã biết và kết quả cần tìm; câu giải thích về dữ kiện 32 °C. d) Tổ chức thực hiện Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Cho 4 phút cá nhân, 3 phút nhóm. Nhắc đầu ra Ghi hai cột. Với lương, ghi mức lương theo giờ phải trả lời yêu cầu của đề, không phải một liên và số giờ; với nguyên tố, ghi một số nguyên tưởng bất kì. dương. Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Gợi ý nhóm lúng túng: che lời yêu cầu, chỉ để Bổ sung yêu cầu phân loại và ngưỡng. Không '32 °C'; hỏi 'Em cần tính hay phân loại điều gì?' suy từ 32 °C rằng trời chắc chắn nắng. Nhắc ngưỡng 30 °C chỉ là quy ước bài tập. Bước 3. Báo cáo và thảo luận Bước 3. Báo cáo và thảo luận Mời bốn nhóm mỗi nhóm giải thích một trường Nêu đầu vào là tệp ảnh màu, đầu ra là ảnh xám hợp, riêng lương GV kiểm cả lớp. Hỏi 'Đầu vào tương ứng; nhận xét câu trả lời của nhóm trước. của đổi ảnh có phải một con số không?' Bước 4. Kết luận và nhận định Bước 4. Kết luận và nhận định Chốt định nghĩa bài toán tin học; yêu cầu HS Sửa bảng; ghi ví dụ cho nguyên tố: nhập 2 → sửa một dòng chưa đủ điều kiện. Nhắc số 1 Có, nhập 9 → Không. không phải số nguyên tố. NLS TC2.3.4: bảng đầu vào–đầu ra là bước chuẩn bị chuỗi chỉ dẫn; sản phẩm phải có yêu cầu xác định, không chỉ dữ kiện rời rạc.
2. Biên soạn: Lop9.edu.vn Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Đáp án và nội dung chốt Lương: đầu vào mức lương mỗi giờ và số giờ trong tuần; đầu ra tiền lương tuần, theo quy tắc đề cho. Nguyên tố: đầu vào số nguyên dương; đầu ra Có/Không tương ứng tính nguyên tố. Tra cứu: đầu vào ngày và bảng dữ liệu sự kiện đã cho; đầu ra sự kiện tương ứng, hoặc 'Không có trong bảng'. Một ngày hay một sự kiện đứng riêng chưa nêu nhiệm vụ cho máy tính. Ảnh: đầu vào tệp ảnh màu; đầu ra ảnh xám giữ nội dung tương ứng. Nhiệt độ: đầu vào số đo; đầu ra 'Nóng' khi từ 30 °C trở lên, ngược lại 'Chưa đến ngưỡng nóng', theo quy ước của phiếu. Bài toán tin học là nhiệm vụ có thể giao máy tính thực hiện, được xác định bởi dữ liệu đã biết và dữ liệu cần tìm; dữ liệu không chỉ là số. Cách đánh giá: Đạt khi đúng ít nhất 4/5 dòng, trong đó phải đúng lương và một trường hợp dữ liệu không phải số; GV chữa dòng sai, không bỏ qua số 1. Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh 4. Hình thành kiến thức và luyện tập — Tính lương theo thuật toán (16 phút) a) Mục tiêu: Nêu bốn bước giải bài toán tin học; đọc đúng nhánh giờ vượt và vòng nhập lại dữ liệu. b) Nội dung và học liệu: Đề Phiếu 1: lương mỗi giờ 50 nghìn đồng; số giờ từ 1 đến 60; định mức 40 giờ, phần vượt nhân 1,5. Dùng Hình 15.3 xác định đường đi với 40 giờ và 44 giờ; chỉ ba cấu trúc cơ bản. c) Sản phẩm: Chuỗi bốn bước và bảng chạy tay có giờ định mức, giờ vượt, tiền lương cho hai ca; đánh dấu đường nhập lại khi nhập 61 giờ.
3. Biên soạn: Lop9.edu.vn Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Hình 15.3. Thuật toán tính lương — SGK, trang 81. Quan sát vòng nhập lại giờ và nhánh vượt định mức. d) Tổ chức thực hiện Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Dành 3 phút chốt bốn bước bằng ví dụ: xác định Ghi bốn bước; phân biệt bản mô tả thuật toán dữ liệu; xây thuật toán; chuyển thành chương với chương trình chạy trên máy. trình; chạy dữ liệu thử để gỡ lỗi. Nói rõ Bài 16 sẽ cài đặt đầy đủ. Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Dùng bút chỉ Hình 15.3 với 40 giờ trong 3 phút. Tính giờ định mức, giờ vượt rồi tổng lương; Cho nhóm 5 phút chạy 44 giờ và 61 giờ. Hỏi trường hợp 61 quay lại nhập giờ, chưa xuất 'Có nhân 1,5 với cả 44 giờ không?' lương. Bước 3. Báo cáo và thảo luận Bước 3. Báo cáo và thảo luận Mời một nhóm đọc kết quả 44 giờ và nhóm Nêu kết quả 2.300 nghìn đồng; chỉ nhánh khác chỉ vòng lặp; một HS chỉ tuần tự nhập– đúng/sai của điều kiện vượt 40 giờ. tính–xuất. Bước 4. Kết luận và nhận định Bước 4. Kết luận và nhận định Chốt công thức hai trường hợp và kết quả Sửa bảng, gạch dưới chỉ phần giờ vượt được chuẩn; đối chiếu lại quy tắc trước khi kết luận. nhân hệ số 1,5; nêu điều kiện dừng nhập lại. Phân biệt vòng nhập lại và nhánh tính lương.