Bài giảng Ngữ văn 9 - Tiết 143: Những ngôi sao xa xôi - Đỗ Thị Trang

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn 9 - Tiết 143: Những ngôi sao xa xôi - Đỗ Thị Trang

1. NGỮ VĂN 9 TIẾT 143 NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI - LÊ MINH KHUÊ - GV: ĐỖ THỊ TRANG TRƯỜNG THCS ĐÔNG HẢI
2. I.TÌM HIỂU CHUNG: 1. Đọc- tóm tắt văn bản a. Đọc -Đoạn miêu tả hoàn cảnh cuộc sống chiến đấu: nhịp nhanh tạo không khí khẩn trương. - Đoạn miêu tả tâm lí nhân vật Phương định phá bom: diễn cảm, nhập vai theo tâm lí hồi hộp , căng thẳng của nhân vật. - Đoạn hồi tưởng ở cuối truyện: nhịp chậm lại gợi những kỉ niệm mơ màng, hồn nhiên vô tư .
3. b. Tóm tắt văn bản -Truyện ngắn“Những ngôi sao xa xôi” viết về ba cô gái thanh niên xung phong - Phương Định, Nho ,Thao- trong đội trinh sát mặt đường tại một trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn. - Chị Thao là tổ trưởng đội trinh sát mặt đường, nhiệm vụ họ là quan sát địch đánh bom, đánh dấu vị trí bom chưa nổ, đo lượng đất đá phải san lấp, nếu cần thì phá bom. -Công việc vô cùng nguy hiểm, họ luôn đối mặt với thần chết. Tuy vậy họ luôn can đảm và hoàn thành nhiệm vụ. -Trong một trận càn Nho đã bị thương, chị Thao và Phương Định đã tận tình săn sóc cho Nho. - Phương Định suy tư về những kỉ niệm sau trận mưa đá rừng.
4. I. ĐỌC- TÌM HIỂU CHUNG: 1. Đọc- tóm tắt văn bản 2. Chú thích:
5. *Bài tập 1: Dựa vào chú thích dấu * kết hợp vốn hiểu biết: 1/ Trình bày những thông tin cơ bản về tác giả Lê Minh Khuê: - Tên, tuổi, quê quán - Sự nghiệp cuộc đời - Sự nghiệp sáng tác: + Đề tài + Phong cách sáng tác + Thành tựu, giải thưởng 2/ Trình bày kiến thức sơ giản về tác phẩm “Những ngôi sao xa xôi”: - Hoàn cảnh ra đời - Thể loại, phương thức biểu đạt - Ngôi kể, chủ đề, bố cục
6. I. ĐỌC- TÌM HIỂU CHUNG: a. Tác giả Lê Minh Khuê: - Sinh năm 1949, quê ở huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hoá. - Gia nhập thanh niên xung phong trong kháng chiến chống Mĩ. - Bà là cây bút chuyên viết truyện ngắn, trong những năm chiến tranh bà viết về đề tài chiến tranh và sau 1975 bà viết nhiều về đời sống xã hội Lê Minh Khuê trên con đường đổi mới.
7. b. Tác phẩm: NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI + Thể loại: truyện ngắn. + Hoàn cảnh sáng tác: 1971, khi cuộc kháng chiến chống Mĩ diễn ra ác liệt. + Chủ đề: Ca ngợi tinh thần yêu nước của dân tộc mà đặc biệt là những tấm gương nữ anh hùng. TÌNH NGUYỆN LÊN ĐƯÒNG NHẬP NGŨ + Bố cục: 3 phần.
8. “Ngày đó tôi là phóng viên báo Tiền Phong, đã từng đi đến rất nhiều chiến trường để viết báo. Năm 1971 tôi cùng một binh chủng làm đường đến đèo Coolanhip và đã ở lại một đêm trong một hang đá cùng một tiểu đội công binh. Họ cũng là những người trẻ, hầu hết là học sinh trung học, những sinh viên đi tham gia kháng chiến. Sống cùng nhau, cùng tuổi, cùng lí tưởng như nhau trong một hoàn cảnh vô cùng ác liệt nên dễ dàng hiểu và chia sẻ cho nhau”
9. TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ: 1/ Chuẩn bị sản phẩm : 3,0 đ 2/ Nội dung báo cáo: 5,0 đ 3/ Tác phong, diễn đạt: 2,0 đ
10. “ Chúng tôi có ba người. Ba cô gái. Chúng tôi ở trong một cái hang dưới chân cao điểm. Con đường qua trước hang, kéo lên đồi, đi đến đâu đó, xa! Đường bị đánh lở loét, màu đất đỏ, trắng lẫn lộn. Hai bên đường không có lá xanh. Chỉ có những thân cây bị tước khô cháy. Những cây nhiều rễ nằm lăn lóc. Những tảng đá to. Một vài cái thùng xăng hoặc thành ô tô méo mó, han gỉ nằm trong đất. Việc của chúng tôi là ngồi đây: Khi có bom nổ thì chạy lên, đo khối lượng đất phải lấp vào hố bom, đếm bom chưa nổ và nếu cần thì phá bom. Người ta gọi chúng tôi là tổ trinh sát mặt đường. Cái tên gợi sự khát khao làm nên những sự tích anh hùng. Do đó, công việc cũng chẳng đơn giản. Chúng tôi bị bom vùi luôn. Có khi bò trên cao điểm về chỉ thấy hai con mắt lấp lánh. Cười thì hàm răng trắng loá trên khuôn mặt nhem nhuốc. Những lúc đó, chúng tôi gọi nhau là "những con quỷ mắt đen".
11. Đơn vị chăm chúng tôi ra trò. Có gì lại bảo "Để cho bọn trinh sát, chúng nó ở trên đó vắng". Điều đó cũng dễ hiểu thôi. Đơn vị thường ra đường vào lúc mặt trời lặn. Và làm việc có khi suốt đêm. Còn chúng tôi thì chạy trên cao điểm cả ban ngày. Mà ban ngày chạy trên cao điểm không phải chuyện chơi. Thần chết là một tay không thích đùa. Hắn ta lẩn trong ruột những quả bom. Tôi bây giờ còn một vết thương chưa lành miệng ở đùi. Tất nhiên, tôi không vào viện quân y. Việc nào cũng có cái thú của nó. Có ở đâu như thế này không : Đất bốc khói, không khí bàng hoàng, máy bay đang ầm ì xa dần. Thần kinh thì căng như chão, tim đập bất chấp cả nhiệp điệu, chân chạy mà vẫn biết rằng khắp xung quanh có nhiều quả bom chưa nổ. Có thể nổ bây giờ, có thể chốc nữa. Nhưng nhất định sẽ nổ... Rồi khi xong việc, quay lại nhìn cảnh đoạn đường một lần nữa, thở phào, chạy về hang.
12. Bên ngoài nóng trên 30 độ chui vào hang là sà ngay đến một thế giới khác. Cái mát lạnh làm toàn thân rung lên đột ngột. Rồi ngửa cổ uống nước, trong ca hay trong bi đông. Nước suối pha đường. Xong thì nằm dài trên nền ẩm, lười biếng nheo mắt nghe ca nhạc từ cái đài bán dẫn nhỏ mà lúc nào cũng có pin đầy đủ. Có thể nghe, có thể nghĩ lung tung... Hình như ta sắp mở chiến dịch lớn. Đêm nào xe cũng đi nườm nượp ngoài đường. Ban đêm chúng tôi được ngủ. Nhưng mấy đêm nay thì chịu. Đứa nào cũng leo tót lên trọng điểm, cầm xẻng xúc, nói vài câu buồn cười với một anh lái xe nào đó. Chỉ khổ đứa phải trực máy điện thoại trong hang.”
13. II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN: 1. Hoàn cảnh sống và chiến đấu:
14. Bài tập 2: -Tìm các chi tiết giới thiệu hoàn cảnh sống và chiến đấu của các cô gái TNXP. -Nhận xét về nghệ thuật kể chuyện của tác giả ( Từ ngữ, giọng điệu, biện pháp nghệ thuật ) - Tác dụng của cách kể chuyện đó ( Hình dung, cảm nhận của em về cuộc sống chiến đấu của ba cô gái)
15. Chúng tôi có ba người. Ba cô gái. Chúng tôi ở trong một cái hang dưới chân cao điểm. Con đường qua trước hang, kéo lên đồi, đi đến đâu đó, xa! Đường bị đánh lở loét, màu đất đỏ, trắng lẫn lộn. Hai bên đường không có lá xanh. Chỉ có những thân cây bị tước khô cháy. Những cây nhiều rễ nằm lăn lóc. Những tảng đá to. Một vài cái thùng xăng hoặc thành ô tô méo mó, han gỉ nằm trong đất Có ở đâu như thế này không : Đất bốc khói, không khí bàng hoàng, máy bay đang ầm ì xa dần. Thần kinh thì căng như chão, tim đập bất chấp cả nhịp điệu, chân chạy mà vẫn biết rằng khắp xung quanh có nhiều quả bom chưa nổ. Có thể nổ bây giờ, có thể chốc nữa. Nhưng nhất định sẽ nổ...
16. Việc của chúng tôi là ngồi đây: Khi có bom nổ thì chạy lên, đo khối lượng đất phải lấp vào hố bom, đếm bom chưa nổ và nếu cần thì phá bom. Người ta gọi chúng tôi là tổ trinh sát mặt đường. Cái tên gợi sự khát khao làm nên những sự tích anh hùng. Do đó, công việc cũng chẳng đơn giản. Chúng tôi bị bom vùi luôn. Có khi bò trên cao điểm về chỉ thấy hai con mắt lấp lánh. Cười thì hàm răng trắng loá trên khuôn mặt nhem nhuốc. Những lúc đó, chúng tôi gọi nhau là "những con quỷ mắt đen” Còn chúng tôi thì chạy trên cao điểm cả ban ngày. Mà ban ngày chạy trên cao điểm không phải chuyện chơi. Thần chết là một tay không thích đùa. Hắn ta lẩn trong ruột những quả bom. Tôi bây giờ còn một vết thương chưa lành miệng ở đùi.
17. * Nghệ thuật: - Sử dụng nhiều biện pháp tu từ( nhân hóa, liệt kê, ẩn dụ) , nhiều câu văn ngắn, nhịp điệu dồn dập gợi không khí căng thẳng, gấp gáp của chiến trường. - Ngôn ngữ giản dị vừa mang tính khẩu ngữ vừa đậm chất trữ tình - Cách kể chuyện tự nhiên, hấp dẫn, đan xen kể sự việc với bộc tâm trạng và lời bình luận đánh giá. - Giọng điệu hóm hỉnh, pha chút bông đùa => Hoàn cảnh sống chiến đấu ác liệt, công việc hết sức nguy hiểm, căng thẳng, sự sống và cái chết luôn cận kề.
18. Trong các chiến dịch đánh phá từ năm 1965 đến năm 1972, Mỹ đã huy động khoảng 733.000 chuyến máy bay, đánh phá khoảng 152.000 trận; ném xuống các tuyến đường Trường Sơn gần 4 triệu tấn bom đạn. Hơn 20.000 bộ đội, thanh niên xung phong, công nhân giao thông đã hy sinh; hơn ba vạn người bị thương, khoảng 14.500 xe - máy các loại, hơn 700 khẩu súng pháo bị hư hỏng; hơn 90.000 tấn hàng hoa bị đánh cháy...